Denizli’nin Çameli İlçesi Florasına Değerli Bir Ekleme: Yeni Bitki Türü Bilim Dünyasına Tanıtıldı
Türkiye’nin biyoçeşitliliği, bilim insanlarının titiz çalışmalarıyla her geçen gün daha da zenginleşiyor. Bu kapsamda, Denizli’nin doğal güzellikleriyle öne çıkan ilçesi Çameli’den heyecan verici bir keşif haberi geldi. Emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında dikkatini çeken ve ilk bakışta farklı olduğu anlaşılan bir bitki, yapılan detaylı incelemeler sonucunda bilim dünyası için yepyeni bir tür olarak tanımlandı. Çameli pelemiri adıyla literatüre giren bu bitki, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin uzun soluklu çalışmalarıyla gün yüzüne çıktı.
‘Cephalaria cameliensis’ Adıyla Uluslararası Literatüre Girdi
Yaklaşık iki yıldır süren biyoçeşitlilik envanteri çalışmaları sırasında keşfedilen ve morfolojik ile moleküler analizleri tamamlanan bitkinin bilimsel adı ‘Cephalaria cameliensis’ olarak belirlendi. Türkçe’de ise ‘Çameli pelemiri’ olarak anılacak olan bu yeni türün keşif süreci, emekli öğretmen Rıfat Özdemir’in duyarlılığıyla başladı. Özdemir’in arazi gözlemleri, Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk’ün yürüttüğü morfolojik değerlendirmeler ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya’nın gerçekleştirdiği moleküler analizler sonucunda, bitkinin mevcut türlerden belirgin farklılıklar taşıdığı kanıtlandı. Bu kapsamlı bilimsel çalışmanın sonuçları, taksonomi alanının saygın dergilerinden Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası alanda duyuruldu.
Dar Bir Alanda Yaşıyor ve Tehlike Altında
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Cephalaria cameliensis‘in yaşam alanına ilişkin önemli bilgiler paylaştı. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre, bitki yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre yüksekliklerdeki habitatlarda yayılış gösteriyor. Yakın akrabası olan Cephalaria saldaensis, Cephalaria dirmilensis ve Cephalaria lycica gibi türlerden yaprak yapısı, çiçek özellikleri ve genel görünümüyle ayrılan bu yeni tür, moleküler düzeyde de bağımsız bir takson olduğunu kanıtlamış durumda. Ancak, yaşam alanının oldukça sınırlı olması ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı, Çameli pelemirini IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisine yerleştiriyor. Bu durum, türün korunması için acil önlemler alınması gerektiğini gösteriyor.
Türkiye, Cephalaria Cinsi İçin Önemli Bir Merkez
Dünya genelinde yaklaşık 100 tür ile temsil edilen Cephalaria cinsinin, özellikle Akdeniz Havzası’ndan Orta Asya’ya kadar uzanan geniş bir alanda yayılış gösterdiğini belirten Prof. Dr. Yıldırım, Türkiye’nin bu cins için kritik bir çeşitlenme merkezi olduğunu vurguladı. Yapılan son çalışmalarla birlikte Türkiye’deki Cephalaria türlerinin sayısının 49’a ulaştığını ve bunların yaklaşık yarısının endemik olduğunu ifade etti. Son keşfedilen Cephalaria cameliensis ve Cephalaria dumanii türlerinin eklenmesiyle birlikte, ülkemizdeki endemik Cephalaria türlerinin sayısı da 25’e yükseldi. Bu durum, Anadolu’nun floristik zenginliğini ve küresel ölçekteki önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Yerel Halkın Duyarlılığı Bilime Işık Tutuyor
Keşif sürecindeki yerel halkın desteğine de değinen Prof. Dr. Yıldırım, Çameli’nin doğasını koruma bilinciyle hareket eden insanlarının bu tür keşiflerdeki rolünün altını çizdi. Çameli Belediyesine ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’a sundukları destekler için teşekkür eden Yıldırım, bu tür keşiflerin Anadolu’nun henüz keşfedilmeyi bekleyen biyoçeşitlilik zenginliğini ortaya çıkardığını belirtti. haberfikirler.com.tr olarak, bu tür bilimsel gelişmeleri ve ülkemizin doğal mirasını koruma çabalarını yakından takip etmeye devam edeceğiz.
