Al Fadimem Türküsünün Kökenine Işık Tutan Proje: Afyonkarahisar’dan Dünya’ya Yayılan Bir Sevda
Yıllardır dillerden düşmeyen ve duygusal derinliğiyle dinleyenleri etkileyen ‘Al Fadimem’ türküsünün ardındaki gerçek hikaye, haberfikirler.com.tr farkıyla gün yüzüne çıkıyor. Afyonkarahisar’ın İscehisar ilçesine bağlı Cevizli köyü ile Bayat ilçesine bağlı Sağırlı köyü arasında yaşanan dokunaklı bir aşk öyküsünden doğan bu türkü, artık daha net bir şekilde anlaşılacak.
Genç Bir Öğrencinin Tarihi Araştırması: Sözden Ezgiye Yolculuk
TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında, İscehisar Faruk Öksüz Anadolu İmam Hatip Lisesi’nden 12. sınıf öğrencisi Ertuğrul Meriç Boydemir, tarih öğretmeni Faruk Karakuş danışmanlığında önemli bir çalışmaya imza attı. ‘Sözden Ezgiye: Fadime ile Efe Kadir’in Hikâyesinin Türküsüyle Yaşayan Belleği’ adlı bu proje, ‘Al Fadimem’ türküsünün unutulmaya yüz tutmuş gerçek sözlerini ve hikayesini birinci elden kaynaklarla gün ışığına çıkardı.
Halk Kültüründe Türkülerin Dönüşümü: ‘Al Fadimem’ Örneği
Proje, halk kültürünün en önemli taşıyıcılarından olan türkülerin zaman içinde nasıl söz ve anlam değişimlerine uğradığını incelemeyi hedefledi. Bu kapsamda, ‘Al Fadimem’ türküsünün kahramanları Fadime Bostan ve Efe Kadir’in yanı sıra, onlarınla aynı dönemde yaşamış akrabaları ve komşularıyla yapılan derinlemesine görüşmeler, araştırmanın temelini oluşturdu. Bu görüşmeler sayesinde, türkünün orijinal haline dair önemli bilgiler toplandı.
Bir Sevdanın Türküye Dönüşen Trajik Hikayesi
Yapılan araştırmalar, türküye ilham veren aşkın ne denli zorlu koşullar altında filizlendiğini ortaya koydu. Yetim ve yoksul olması nedeniyle Efe Kadir’in, sevdiği Fadime ile evlenmek için gerekli maddi imkanlara sahip olmadığı anlaşıldı. Bu durum üzerine Efe Kadir, Fadime’yi kaçırmaya karar verdi. Fadime de bu aşka gönüllü olarak Efe Kadir ile birlikte kaçmayı kabul etti.
Ancak, Fadime’nin o dönemde yasal yaşının küçüklüğü (resmi kayıtlarda yaşının yazılmamış olması nedeniyle) ve ailesinin şikayeti üzerine Efe Kadir tutuklanarak cezaevine gönderildi. Fadime ise ailesi tarafından istemediği bir başkasıyla evlendirildi. Bu acı ayrılık, Efe Kadir’in cezaevinden duyduğu özlemi ve kederi dile getirdiği ağıtlarla, türkülere dönüştü. İşte o türkülerden biri de dillere pelesenk olan ‘Al Fadimem’ türküsüdür.
40 Yıllık Ses Kaydı: Efe Kadir’in Kendi Sesinden ‘Al Fadimem’
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, Efe Kadir’in kendi sesinden yaklaşık 40 yıl önce kaydedilmiş bir ses kasetinin bulunması oldu. 1985 yılında, Belçika’da yaşayan oğlu Hasan Kilci’nin isteği üzerine yapılan bu kayıt, türkü kahramanının kendi sesinden dört kıtayı seslendirdiğini gösteriyor. Ali Kalkan, Veli Kilci ve aile bireyleri tarafından özenle saklanan bu tarihi kayıt, ‘Al Fadimem’ türküsünün ilk ve en doğru sözlerine ulaşmada paha biçilmez birincil kaynak niteliği taşıyor.
Bu değerli saha çalışması sayesinde, günümüzde bilinen sözlerden farklı olarak, türkünün daha önce hiç kayıt altına alınmamış ve unutulmaya yüz tutmuş kıtaları da derlendi. Böylece, ‘Al Fadimem’ gibi köklü bir halk müziği eserinin kuşaklar boyunca geçirdiği sözsel ve anlamsal değişimler, somut verilerle desteklenerek gözler önüne serildi. haberfikirler.com.tr olarak, kültürel mirasımızın bu değerli parçasının derinliklerine inerek sizlere aktarmaktan gurur duyuyoruz.
